18 Temmuz 2017 Salı

MİDİLLİ ADASI GEZİ NOTLARI ve GÖÇ

Selam
Uzun süredir buralardan uzak kalmamın sebebi olan yüksek lisans maratonum artık bitti. Henüz diplomamı almadım. Tezimin konusu yine mübadele, başlığı ise;  1915 Yunanistan Seçmen Kayıtlarında Türk ve Müslüman nüfusa ait bilgiler ve Mübadele" 
Buradan giriş paragrafını paylaşmak istiyorum. Hepimiz  "göç" kavramını son zamanlarda  yaşayarak öğrendik.

"Toplumlar için göç kavramı 21.yüzyılı yaşadığımız son günlerde bile büyük bir önem taşımaktadır. Göç olgusu, Türk tarihinde önemli bir yer tutar. Bu göçler, 20. yüzyıldan itibaren  kaybedilen topraklardan Anadolu'ya doğru olmuştur. Bulgaristan ve Yunanistan Devletleri ile Türk Hükümeti arasında yapılan anlaşmalarla nüfus mübadeleleri gündeme gelmiştir.
 Türkiye ve Yunanistan arasında 1924-1925 yılları arasında gerçekleşen devasa nüfus değişimi halen ülkelerin politikalarının yönünü belirlemeye devam ediyor. 21.yüzyılın bize gösterdiği sonuca bakarsak eğer, savaş sonrası yeni bir stratejik düzen yaratılmaya çalışıldığı zamanlarda sıradan insanların kaderleriyle ilgili hükümetlerin aldığı kitlesel nüfus değişimi kararları dünya liderleri için mantıklı alternatifler olabiliyor. Ekonomik ve jeopolitik durumlarından dolayı  "Arap Baharı" olarak adlandırılan , özgürleşme ve demokrasi getirmek adına  Irak, Libya ve Suriye'ye savaş açılması binlerce insanın ölmesi, göçlerle ülkelerinden uzaklaştırılmaları, tarihin 21. yüzyılda da tekerrür ettiğini bize göstermektedir" diyerek başladım.
 2 yıl önce Midilli'ye yaptığımız gezi sanki 1924 mübadelesinin  küçük bir örneği gibiydi. Şimdi buradan o gezimize ait notları paylaşmak istiyorum.
.............................
Zeytin ağacının gölgesinde, küçücük bembeyaz çakıl taşları eşliğinde  denize girdiğimin farkına vardığım ada Midilli....





 İçinde bir sürü Osmanlı eserini barındıran, mübadelede Türkler tarafından tamamen terk edilen ada Midilli... 
Sarlitza ile başlamak istiyorum.İmdat çığlıkları atan fakat çığlığı duymamak için insanların kulaklarını tıkadığı yer Sarlitza yani Sarlıca Palas.....Sarlitza SOS.....Sarlıca'nın imdat çığlıklarını gözyaşları anlatıyor. 
kısa ve öz 
Sarlıca palas
Osmanlı döneminde Hüseyin Hilmi Paşa döneminde Hasan efendi ile Molla Mustafa ( Hüseyin Hilmi Paşa'nın babası) tarafından 1909 yılında Fransız mimarlara inşaa ettirlen otel bölgeyi son derece ünlü bir sağlık merkezi haline getirmiş. Sarlıca isminin anlamı, kaplıca suyunun içerdiği kükürtten dolayı  sarı renkte olması  nedeniyle  "sarı" ve "ılıca" kelimelerinden oluşmaktaymış.
Üç katlı yapılan otelin arkasında Hüseyin Hilmi paşa için yapılmış tek katlı bir misafirhanede var. Mübadeleden sonra otel terk edilmiş.


93 yıl sonra hala termal havuzlarından sarı kükürtlü su çıkan Sarlıca Palas.....



Sarlıca bahçe kapısı ve detaydaki güzellik...

Mandamados sokakları ve Baş Melek Mikail'e adanmış Taksiarhis Manastırı...Hıristiyanlar için önemli bir hac merkezi...



Ziyaretçiler Baş Melek Mikail'in ikonasını ziyarete giderken yanlarında metal  ayakkabılar götürmektedir. Rivayet olur ki; Baş Melek Mikail , geceleri adayı korumak  ve düşmanları korkutmak için demir ayakkabılarını giyerek   adayı baştan aşağı gezmekteymiş.
Başka bir inanış ise ; "Midilli'ye geldiyseniz eğer, Taksiarhis Manastırına mutlaka gidin, Baş Melek Mikail sizi istemezse, zaten gidemezsin"
Aynı rivayet Konya'da ki Mevlana Türbesi için de söylenir.


Mandamalos'un yoğurdu çok ünlü... Kiliseden çıkışta bahçedeki cafede lokma tatlısı ve yoğurdun üzerinde bal ve ceviz dökülerek hazırlanan tatlıları yemeden ayrılmayın.






Mandamalos kasabası 
Mandamalos sokakları...siesta saati...hişşşşş sessiz........Adayı gezen Türklerden başka pek kimseyi görebilmeniz pek mümkün olmuyor belki 1-2 dükkan sahibi o kadar....Ne adalarda ne de Yunanistan'da bitmiyor bu siesta saati  bir türlü bitmiyor...


Cumbalı evleri, rengarenk çiçekleri,arnavut taşlı kaldırımları ile Adanın en ucundaki .rüya gibi mistik bir  kasaba Molivos...Zamanın Osmanlı tebaası en zenginlerinin oturduğu kasabaymış. Çok güzel ve çok bakımlı..... Kalesinin üzerinde hâlâ Osmanlılardan kalma kitabesi duruyor. 










Hedefe yürüyerek varılacağının mümkün olduğunu, ana yollarda onları  seyrederken öğrendim. Hayata karşı umutsuzluklarını, gururlu yüzlerinde koca bir boşluk olarak görüyorsunuz. Hiçlik duygusu, bilinmeze doğru savrulma duygusu......denizden yeni çıkmış sırılsıklam kıyafetleriyle, kadın-erkek-çoluk çocuk yol kenarında oturup, bakıyorlar. Sadece bakıyorlar. Güneş batmaya yakın tekrar yürümeye başlıyorlar erimiş asfaltın üzerinde onları Atina'ya götürecek gemiye bilet alabilmek umuduyla.....


Her yer patlamış botlar ve atılmış can yelekleri doluydu.




Midilli'nin sardalyasını  ve uzosunu daha yazamadım.  Adadan sabaha karşı ayrılırken 10 kişilik yeni göçmen grubunu sahil güvenlik botundan inerken gördük. Tek sıra halinde dizilmişler, elleri öndeki arkadaşlarının omuzunda, başları önde yürüyorlardı.Arkalarından da  bir ceset torbası indirdiler.. Dehşet içinde bakakaldık.  

Yıl 2015....bense daha 1924'ü yazmaya çalışıyorum. Değişen hiçbirşey yok..Allah kimseyi vatansız ve bayraksız bırakmasın.

Sevgilerimle













8 yorum :

  1. "1915 yunanistan seçmen kayıtlarında türk ve müslüman nüfusa ait bilgiler ve mübadele" ile ilgili zaman zaman paylaşımlarda bulunuyordunuz..demek yüksek lisans doktora tezinize hazırlık içinmiş :)) tebrik ederim,başarılar dilerim..

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Bir hevesle başladığım yükseklisans maratonum o kadar keyif aldım ki bir çırpıda bitti diyebilirim. Çok teşekkür ederim. Saygılarımla

      Sil
  2. Merhaba, Blog Atlası -4- / Blogların Gündeminde Neler Var? başlıklı yazımda sizin bu yazınızdan da kısaca bahsettim. Bilgi vermek istedim. http://geceedebiyat.blogspot.com.tr/2017/07/blog-atlas-4-bloglarn-gundeminde-neler.html adresinden yazıya ulaşabilirsiniz.
    Saygılarımla.

    Tuna BAŞAR

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Çokk teşekkür ederim. Bloglarda yazılanlar bana çok daha samimi geliyor,ne zaman bir yere gidecek olsam mutlaka bloglarda yazanları okuyorum gerçek yaşanmışlıklar benim aradığım saygılarımla

      Sil
  3. Birkaç gün önce Midilli gezimizi tamamladık ama çok farklı bir anlatım olmuş, görmediğim yerler varmış yazık
    Sevgiler

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Selam sabah deniz, öğleden sonra gezelim diye diye o zaman Midilli'yi karış karış gezdik diyebilirim.Çok beğenmiştik fakat göçmenler bize farklı duygular yaşatmıştı. Sevgiler

      Sil
  4. Öncelikle merhabalar, sayfanızı mübadeleyi araştırırken buldum. Ben de sizin gibi göçmen bir aileden geliyorum. Selanik Kavala'dan nüfus mübadelesi ile babannem dedem göç etmişler, hem anne hem baba tarafım göçmen. Ne yazık ki onlar da hayatta değiller hiç göremedim ben de onları. Size sormak istediğim birkaç soru var müsadenizle. Mübadele kayıtlarına iskan kayıtlarına nasıl ulaşabilirim? Süreç nasıl işliyor? Devlet arşivinden geri dönüş süresi ne kadar? Bir de Yunanistan vatandaşlığı alma hakkı oluşuyor mu? Mesela rahmetli babannemin 1937 yılında işlenmiş Nüfus kağıdı var, doğum yeri Palihor köyü yazmakta, bu belge bir değer taşımakta mıdır? Şimdiden çok teşekkürler

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Merhaba aşağıda verdiğim linki incelerseniz sorularınıza cevap bulabilirsiniz. Ataları mübadil olanların Yunan vatandaşlığı alma durumu yok efendim. Saygılar http://serhira.blogspot.com.tr/2014/11/mubadelede-gelenlere-ait-evraklar.html

      Sil

YORUMLARINIZ BENİM İÇİN ÇOK DEĞERLİ....
HEPİNİZE ÇOKK TEŞEKKÜRLER...