7 Mart 2017 Salı

RUMELİ USULÜ PIRASALI BÖREK


10 gün önce hayatının en acı günlerinden birini yaşamıştı. Biricik babası artık yoktu. Ev boş, duygular boş, içindeki boşluk ise bambaşka.... Eski günleri düşündü şöyle bir....Neler yaşamışlardı birlikte acı-tatlı...Beraber yaptıkları sohbetleri aklına getirmeye çalıştı. Kesik kesik birkaç şeyin dışında hiçbir şey aklına gelmemişti. Yasım  bitmemiş, aklım daha karışık diye düşündü. Zaman en iyi ilaç demişti biri mezarlıkta...aldırış etmemişti, onu unutmak bu kadar kolay olmamalıydı, gerekirse zamana karşı durmalıydı...evet belki de  sonsuza kadar diye düşünmüştü o ilk acı gün.... ama haklı çıkmıştı işte mezarlıkta kulağına fısıldayan....gözyaşları da kurumuştu artık..Onun için duran hayat tekrar başlamak için fırsat kolluyordu...Dalgın dalgın evin içinde dolaşırken babasının sesi çınladı kulaklarında...Ben ölünce diyordu babası pırasalı börek yap ve dağıt herkese....Bol bol yesinler, ruhuma ulaşsın duaları...cümleleriyle beyni zonklamaya başladı. Vasiyetti bu işte...vasiyeti buydu babasının...
Ama pırasalı börek yapmak ona çok uzaktı...Yunanistan'dan mübadele ile gelen ninesi yapardı ama tarifini almak hiç aklına gelmemişti. İşte bak, nolcek şimdi?
Bu noktada devreye bir şekilde  bizim dernek girdi....
 Yönetim Kurulu  üyelerimizden Şengül hanımın marifetli ellerinden çıkan pırasalı börek, babanın vasiyeti üzerine eşe dosta dağıtıldı. Vasiyeti yerine getirmenin rahatlığı hepimizi çok mutlu etti.

İşte dernekler bu işe yarar.Toplumun içinde aynı yöne bakan, aynı tatlardan hoşlanan, aynı kültüre sahip olmak başka birşeydir. Birbirlerini daha iyi anlarlar. Umarım bir gün sivil toplum kuruluşları gereken değeri görür.

İşte böyle bizim  pırasalı böreğin hikayesi
Şimdi gelelim yapılışına....


Hamuru için
1 kg un
tuz
su

İç Malzemeler
Yarım kilo pırasa
1 paket margarin
100 gr beyaz peynir
1 yemek kaşığı yoğurt
1 yemek kaşığı un
1 yumurta
1 yemek kaşığı salça
pul biber, karabiber,tuz

YAPILIŞI
Hamuru için un,tuz,su karışımından kulak memesi yumuşaklığında hamur yoğuralım. İkiye bölelim.Yarım saat kadar üzerini örtüp dinlendirelim.





İki parçaya ayırdığımız hamurdan ilk parçayı  alıyoruz.Aşağıdaki resimde görüldüğü gibi kocaman bir hamur açıyoruz.Eritmiş olduğumuz margarini her tarafına sürüyoruz.Ortasından bir yuvarlak kesip, kenarlarını parçalara ayırıyoruz. 15 parça olacak.Her parçayı üst üste koyuyoruz. Son parçayı yağsız kısım üste gelecek şekilde kapatıyoruz. Diğer parçaya da aynı işlem uygulanıyor. 10 dakika yağların donması beklenir. Daha sonra tepsi büyüklüğünde açılır Alt kısım yerleştirilir.Pırasalı harç içine konur. Üst hamur biraz daha büyük açılır. Kırıştırılarak kapatılır. Tepsinin yan taraflarından taşan hamur içe doğru kıvrılır. Üzeri yağlanır. 180 derece fırında yaklaşık 40 dakika alt-üst kızarıncaya kadar  pişirilir. Fırından çıkar çıkmaz üzerine elle su serpilir. Sofra bezi ile örtülür. Kendi buharında 10 dakika dinlendikten sonra dilimlenerek servis yapılır.
Afiyet olsun....











İç harcının yapılışı
Pırasalar küçük küçük doğranır. Sıvı yağda pırasaları kavuruyoruz.Salçasını,tuzunu,baharatlarını atıp ılımasını bekliyoruz. Soğuduktan sonra bir yumurta, peynir,yoğurt ve bir yemek kaşığı un konur. Tekrar kavurulmaz, karıştırılır. İçimiz hazır....











SELANİK BÖREKLERİ





1 Mart 2017 Çarşamba

SESSİZLİK YEMİNİ EDENLERİN HİKAYESİDİR BU.......




Haydar..... Ağsaklılı Haydar...1912 Yunanistan Kozana doğumlu....
Baba adı Mustafa, anne adı Ayşe...Köyün isminin halk arasında birçok söyleniş şekli vardı.İsaklı, Ağsaklı, Aksakallı...şimdiki ismi ise Lefkara.....Rumeli'de huzursuzluk başlamadan önce tek katlı, iki odalı, iki ara hayatı, dört ara saman hanesi, iki ara ahırı olan, iki merkebi, üç keçisi, bir koyunu ile 34 dönüm arazisinde çavdar, mısır,arpa ve 4 dönüm bağında her çeşit üzümü yetiştiren bir çiftçi......
Vatanları Rumeli'yi terk etmeyi hiçbir zaman düşünmemişler.  Taa ki yüzyıllardır birlikte yaşadıkları Osmanlı tebaası Yunan-Bulgar-Arnavut çeteler onları öldürmeye başlayana kadar....
Bu huzursuz dönemde Haydar'ın babası Mustafa; köyde ki diğer aranan erkeklerle birlikte dağlara çıkar. Yaklaşık 10 yıl dağlarda çetelere karşı savaşır. Bir gece karısı Ayşe ve oğlu Haydar'ı görmek için köye indiği sırada, yakın akrabası tarafından Yunan çetecilere ihbar edilir, tuzağa düşürülüp öldürülür.
Bu olaydan birkaç yıl sonra annesi Ayşe'de ölür.
Bu kargaşa durumu 1912 Balkan Savaşları ile başlayıp, 1923 yılında imzalanan Lozan Barış Antlaşmasına kadar sürdü. Ondan sonra sancılı yıllar...
Büyük göç mübadele.....


Haydar hem öksüz, hem yetim tek başına kalakalır.
Bu sırada 24 Temmuz 1923 tarihinde Lozan Barış Antlaşması imzalanır. Din esaslı olarak yapılan mübadele antlaşma kurallarına göre; Batı Trakya hariç, Yunanistan sınırları içerisinde kalan Müslüman Türklerle, İstanbul hariç Anadolu'da yaşayan Ortodoks Rumların yer değiştirmesine karar verilir.
Mayıs 1924'de tasfiye talepnameleri kişilerin beyanlarına göre doldurulmaya başlanır ve Temmuz 1924'de Rumeli'de Anadolu'ya göç başlar. 
Mübadelenin ne olduğunu bilmeden -Gazi Paşa çağırmış diyerek yola çıkarlar.
Bir hafta boyunca sefalet içinde yürüyerek Selaniğe varırlar. Yaklaşık  bir ay Selanik'te  Beyaz (Kanlı) Kule'nin orada kendilerini Anadolu'ya götürecek gemiyi beklerler. On gün süren gemi yolculuğundan sonra Haydar; Aliye ile Samsun'a ayak basar. 
Mübadele başladığında Haydar 12 yaşında ve kimsesiz....
O zamanlar kimsesiz çocukları aynı veya yakın köyden yalnız bir kadının yanına vererek Türkiye'ye göndermişler. Haydar'ı da  Aliye isimli bir kadınla birlikte Türkiye'ye göndermişler. Burada Nevşehir-Derin kuyu-Su vermez köyüne yerleştirmişler. Aile de hiç kimse Aliye'yi tanımıyor. Ama Su vermez köyü muhtarlığında Haydar'ın annesi olarak kayıtlı....Daha sonra Haydar Adana'ya, sonra da Ceyhan'a gidiyor. 17 yaşında askere alınıyor. Üç kez askere çağrılıyor ve toplamda 7 yıl askerlik yapıyor. Bu arada Fatma ile evleniyor, dört çocukları oluyor. Yıllarca yokluk içinde göç yollarında hayata tutunmaya çalışırlar. Tam her şey yoluna girdi derken Haydar ortağı tarafından sırtından bıçaklanarak öldürülür.
Bundan sonrası ise dört çocukla kalakalan Fatma için tam bir felaket...Yıl 1945 dul kalan genç bir kadın....kadınların çalışmasını ayıplayan bir zihniyet....başında durulması gereken ama durulamayan bir otel....elinden kayıp giden malları, sahte altınlarla ellerinden alınan mübadil tapuları....arkasından gelen derin fakirlik ve tekrar küllerinden doğmaya çalışma hikayesi.....

Yunanistan'da doldurulan tasfiye talepnameleri mübadil çocukları için çok değerli... Karanlıkta kalan geçmişlerinin belgeleri.... Dört suret olarak doldurulmuş. Suretler  Yunanistan'a,  Türkiye'ye, Mübadele Komisyonuna (büyük ihtimalle Lozan'da) ve mübadillere verilmiş.
Mübadele sırasında mübadillerin taşınması için Yunan hükümeti gemiler tahsis etmiş, seyahat için bir değer biçmiş ama bunu kabul etmeyen Türk mübadillere Türk Hükümeti kendi vapurlarını göndereceğini bildirmiş. Bu yolla zaten yoksul olan Türkiye Cumhuriyetinin parasını içerde tutmayı istemişler. İstanbul ve çevresine getirilecek göçmenler için kişi başı 300 kuruş, Karadeniz,Mersin ve çevresi için kişi başı 600 kuruş bedel alınmış. Bu parayı ödeyemeyeceğini belirten mübadillerin parasını Vapurcular Birliği öder. Haydar'ın tasfiye talepnamesinde ücretli yolculuk yazıyor.

Nesiller boyu kulaktan kulağa aktarılan hikayeler tasfiye talepnameleri ile belgelenir. Dedeler, nineler, lakapları, babalarının isimleri, geldikleri köyler, yaptıkları işler, evlerinin özelliği gibi birçok bilgi tasfiye talepnamelerinin okunması ile torunlarının eline geçmiş oluyor.

İşte böyle....Annanem Fatma ile Dedem Haydar'ın hikayesi.....

Bu hikaye, tasfiye talepnamesinin çevirisi sonucu orta çıkmıştır. Haydar dedeme ait çevirisi yapılmış orijinal tasfiye talepnameleri aşağıda...











21 Şubat 2017 Salı

SELANİK KAPNOHORİ-SOFULAR 1915 SEÇMEN LİSTELERİ





MÜBADELE



 Bebeğe ad koyma; insanın toplumsal ve bireysel kişiliğinin yanında büyüsel ve gizemli gücünü de belirten bir simgedir der  Sedat Veysi Örnek.....Türk toplumu olarak bizimde, buradan çıkardığımız örnekleme ile "Çocuk ismi gibi yaşar" deriz. Ad gerek kişisel, gerekse toplumsal karakteriyle yaşam düzeninin en önemli simgelerinden biri olarak karşımıza çıkar. Onun için çocuğa gelişigüzel ad konulmaz. Çocuğun adının içerdiği anlamın karakterini, kişiliğini, geleceğini, toplum içindeki yerini ve başarısını damgalayacak, biçimlendirecek simgesel bir öz taşımasına dikkat edilir.
Ad koyma ile ilgili olarak düzenlenen törende yapılan dualar, aile büyüklerinin bulunması, bebeği kıble yönüne çevirerek sağ kulağına 3 kez ezan okunması, törenin kutsallığını vurgulamakta ve konulan isime dinsel bir nitelik kazandırmaktadır.
Fetullah Esad "Memleket Hatıraları" adlı kitabında  "bebeğe ismin 3.gün konulduğundan bahsetmektedir. Bebeğe ad koyma sıradan bir olay olmadığı gibi kutlanarak ve kutsanarak yerine getirilmelidir" diyor.
"Baba ya da dedelerden biri abdest alır. İki rekat şükür namazı kılar. Ayağa kalkar.Annesi bebeği babasının kucağına verir. Odada bulunan diğer aile büyükleri de ayağa kalkar hep beraber kıbleye dönerler. Babası çocuğun sağ kulağına Ezan-ı Muhammedi okur ve sol kulağına da koyulan ismini söyler ve annesine teslim eder. Annesi de çocuğa yeni ismini söyler.Odadakilerde bu ismi tekrar eder. Ev halkına şeker ve şerbet ikram edilir. Bebeğin uzun ömürlü olması temenni edilir. O gün mahallenin imamı efendiye haber vererek, çocuğun nüfus kağıdı çıkarılmasını rica eder. 

Bugün ki köyümüz Sofular Yunanca ismi Kapnohori....    
Herkes ismi gibi yaşasın dileklerimle...Sevgiler     



KAPNOHORİ-SOFULAR



D.TARİHİ

SIRA NO
ADI
LAKABI
BABA ADI
İŞİ
3307
Azit
Adzi Ali
Tursun
1869
Çiftçi
3308
Alil
Bavli
Asan
1879
Çiftçi
3309
Amet
Buzishlü Oğlu
ibraim
1883
Çiftçi
3310
Amet
Pele Oğlu
Memet
1871
Çiftçi
3311
Amet
Sitlir Oğlu
Mustafa
1877
Çiftçi
3312
Amet
Mula Amet
Halil
1872
Çiftçi
3313
Amet
Omer İspa Zade
Asan
1882
Bakkal
3314
Abtül
Aci Ali
ibraim
1892
Öğretmen
3315
Abturaman
Boysuhlu Oğlu
Yunus
1878
Çiftçi
3316
Arun
Sakali Oğlu
Sali
1874
Çiftçi
3317
Asan
Koca Usein Oğlu
Zinel
1877
Çiftçi
3318
Asan
Mezti Zade
Usein
1870
Çiftçi
3319
Abdurahim
Haci Amet
Yusuf
1882
Çiftçi
3320
Ali
Kırce Oğlu
Veli
1872
Çiftçi
3321
Veli
Kırce Ali
Ali
1845
Çiftçi
3322
Veli
Banli Oğlu
Halil
1862
Çiftçi
3323
Veli
Pizi Oğlu
Sebin
1883
Çiftçi
3324
Yasar
Çıldır Oğlu
Asan
1888
Bakkal
3325
Yakup
Haci Memet Oğlu
İbet
1873
Çiftçi
3326
Yusuf
Sen Oğlu
Ali
1835
Çiftçi
3327
Yusuf

Memet Plias
1877
Çiftçi
3328
Yaya
Banli Oğlu
Alil
1870
Çiftçi
3329
Zekirya
Haci İsmail Oğlu
Suliman
1857
Çiftçi
3330
Zinel
Mezno Zade
Usein
1885
Çiftçi
3331
Zulfikar
Siltır Oğlu
Veli
1864
Çiftçi
3332
İbraim
Benli Oğlu
Mustafa
1873
Çiftçi
3333
İbraim
Haci  İsmail Oğlu
Omer
1880
Çiftçi
3334
İbraim

Aci Ali
1852
Çiftçi
3335
İsak
Haci İsmail Zade
Bekir
1883
Çiftçi
3336
İsmail
Kırce Oğlu
Veli
1890
Çiftçi
3337
Kadir
Sıtlidir Oğlu
Mustafa
1888
Çiftçi
3338
Kerim
Tilic Oğlu
Seban
1889
Çiftçi
3339
Kâmil
Atziz Ali
Tursun
1890
Çiftçi
3340
Kerim
Buyükli Oğlu
Mustafa
1883
Çiftçi
3341
Mamut
Sari Mamut Oğlu
Omer
1866
Çiftçi
3342
Memet
Omer Spai Zade
Alisuf
1859
Çiftçi
3343
Memet
Banli Oğlu
Asan
1883
Çiftçi
3344
Memet
Sertar Oğlu
Omer
1890
Çiftçi
3345
Mumin
Büyüklü Oğlu
Veli
1891
Çiftçi
3346
Memet
Pezi Oğlu
Veli
1885
Çiftçi
3347
Musa
Musa Spaitadi
Mamut
1873
Çiftçi
3348
Musa
Sertar Oğlu
Yusuf
1868
Aktrist
3349
Mustafa
Mezit Kade
Memet
1865
Çiftçi
3350
Mustafa
Sitlidir Oğlu
Amet
1853
Çiftçi
3351
Bairam
Pizi Oğlu
Seban
1885
Çiftçi
3352
Memet
Caus Oğlu
Kadir
1874
Çiftçi
3353
Omer
Mula  Amet Oğlu
Abduraman
1880
Çiftçi
3354
Omer
Sakali Oğlu
Necip
1891
Çiftçi
3355
Osman
Haci İsmail Zade
Sulüman
1851
Öğretmen
3356
Uzeir
Sakali Oğlu
Mustafa
1866
Jandarma
3357
Ramazan
Kara Ali Oğlu
Memet
1889
Çiftçi
3358
Ramazan
Sertar Oğlu
Omer
1892
Çiftçi
3359
Ramazan
Haci İsmail Zade
Zekirya
1889
Çiftçi
3360
Ramazan
Sakali Oğlu
Mamut
1870
Çiftçi
3361
Ramazan
Musa Amet Oğlu
Ali
1883
Çiftçi
3362
Recep
Mula Amet Oğlu
Abduraman
1872
Çiftçi
3363
Resul
Omer İspai Oğlu
Memet
1884
Çiftçi
3364
Sali
Sakali Oğlu
Latif
1834
Çiftçi
3365
Salim
Hadzi Memet Oğlu
İbet
1885
Çiftçi
3366
Salim
Aci Ali
Asan
1890
Öğretmen
3367
Seban
Haci İsmail Zade
Bekir
1888
Çiftçi
3368
Seban
Tili Oğlu
Veli
1856
Çiftçi
3369
Suliman
Musa Spai Zade
Amet
1877
Çiftçi
3370
Celil
Sakali Oğlu
Usein
1892
Çiftçi
3371
Celaledin
Siltır Oğlu
Ali
1872
Çiftçi
3372
Celan
Omer İspai Zade
Omer
1892
Çiftçi
3373
Cafer

Haci Ali
1876
Çiftçi
3374
Tursun
Açiz
Ali
1849
Çiftçi
3375
Hamit
Canus Oğlu
Arslan
1892
Çiftçi
3376
Hasan
Omer İspai Zade
Aliüs
1871
Çiftçi
3377
Hasan

Aciy Ali
1854
Çiftçi
3378
Haci Yasar

Haci Amet
1863
Çiftçi